Hoca Ahmet Yesevi Türbesi, Orta Asya'nın manevi merkezi olarak kabul edilen Türkistan'da, büyük Timur İmparatorluğu'nun izlerini taşıyan önemli bir yapıdır. 14. yüzyılda inşa edilen bu türbe, sadece mimarisiyle değil, aynı zamanda Hoca Ahmet Yesevi'nin öğretilerinin ve Türk kültürünün sembolü olmasıyla da dikkat çekmektedir. Timur'un bu yapıyı inşa ettirmesi, onun dini ve kültürel mirasa verdiği önemi bir kez daha gözler önüne seriyor.

Hoca Ahmet Yesevi Türbesi, Büyük Timur İmparatorluğu döneminde, 1389 yılında Timur (Emir Timur) tarafından inşa ettirilmiştir. Türbenin yapım öyküsü şu şekilde rivayet edilir:

• Timur, Buhara'ya giderken Türkistan'a uğraması gerekir.
• Türkistanlı Hoca Ahmet Yesevi, Timur'un rüyasına girer ve "Ey yiğit, çabuk Buhara'ya git, oradaki zalim şahın eceli senin elinden, halk senden kurtuluş ümidi bekliyor" der.
• Rüyadan uyanan Timur, şükrettikten sonra Türkistan hakimi Nogaybak'ı çağırtıp Ahmet Yesevi'nin mezarına çok güzel bir türbe yaptırılmasını emreder.

Hoca Ahmet Yesevi Türbesi, Kazakistan'ın güneyindeki Türkistan şehrinde bulunur. Yapı düzeni dikdörtgen olan türbe, 45,8 x 62,7 m ölçütlerinde ve 38,7 m yüksekliğindedir. Türbenin bazı özellikleri şunlardır:

• Kazandık (bakır oda). Ziyaretçilerin girdiği 18,2 x 18,2 m boyutlu ana bölüm, Orta Asya'da en büyük olan 18,2 m çapında bir tuğla kubbe ile kaplıdır.
• Tunç kazan. Kazandık bölümünün ortasında, dini amaçlar için kullanılan bir tunç kazan bulunur.
• Çift kubbeli yivli çatı. İç kubbe 17,0 m, dış kubbe ise 28,0 m yüksekliğindedir.
• Çiniler. Kubbenin dışı, altın desenli altıgen yeşil sırlı çinilerle kaplıdır.
• Yazılar. Türbe duvarlarında, Kur'an'ın En'am suresinin 59. - 63. ayetlerinden, hadislerden ve ulu sözlerden seçilen yazılar yer alır.