Akçalı Travertenleri, doğanın eşsiz bir yaratımı olarak karşımıza çıkar. Bu doğal oluşum, uzun süreli jeolojik süreçlerin ve çevresel etkenlerin bir araya gelmesiyle meydana gelir. Volkanik faaliyetler, su kaynakları ve yer altı hareketleri, bu travertenlerin oluşumunda önemli rol oynamıştır. Zamanla, mineral içeriği zenginleşen sular, yer yüzeyinde büyüleyici yapılar oluşturmuş ve bu alanı benzersiz kılmıştır.

Akçalı Travertenleri, karstlaşma sonucu oluşmuştur. Oluşum süreci:

• Volkanik aktiviteler: Yiğit Dağı'nda meydana gelen volkanik aktiviteler, Pliyosen ve Kuaterner dönemlerinde ürünler ortaya çıkarmıştır.
• Kırgıbayır topoğrafyası: Bu ürünler, kırgıbayır topoğrafyası üzerinde peribacalarının gelişmesine neden olmuştur.
• Tektonik faaliyetler: Pliyosen'den günümüze kadar etkin olan tektonik faaliyetler sonucunda faylanmalar meydana gelmiştir.
• Akarsu ağı: Fayların kontrolü altında bir akarsu ağı oluşmuştur.
• Kireçtaşları: Eosen yaşlı kalkerlerin kırıntılı yapısı, erime ve aşınmayı kolaylaştırmıştır.
• Kaynaklar: Karacasu Çayı'nı denetleyen fay hattından çıkan kaynaklar, travertenlerin oluşumunu başlatmıştır.
• Kalsiyum karbonat çökelimi: Kaynak sularındaki kalsiyum karbonat, suyun akıp gitmesi ve karbondioksit gazının uzaklaşmasıyla çökelmeye başlamıştır.

Akçalı Travertenleri, 2020 yılında "Kesin Korunacak Hassas Alan" statüsüne alınarak Doğal Sit Alanı ilan edilmiştir.